Proces o stwierdzenie nieważności małżeństwa
Kościół katolicki może badać nieważność małżeństwa, co oznacza, że w niektórych przypadkach małżeństwo może być uznane za nieważne, jeśli istnieją ważne przeszkody w momencie zawarcia małżeństwa. Proces ten nie jest jednak równoznaczny z rozwodem ani unieważnieniem małżeństwa, ale ma na celu ustalenie, czy małżeństwo zostało zawarte zgodnie z wymaganiami Kościoła określonymi w Kodeksie Prawa Kanonicznego. Dla wykładni sądów i trybunałów kościelnych, poza przepisami prawa, doniosłe znaczenie ma również praktyka i orzecznictwo.
Wyrażenia takie jak: rozwód kościelny, unieważnienie ślubu czy unieważnienie małżeństwa kościelnego nie są poprawne, bowiem zgodnie z prawem kanonicznym sakrament małżeństwa jest zawierany na całe życie.
Adwokaci kościelni zajmują się udzielaniem stronie pomocy w stwierdzeniu nieważności małżeństwa, a więc udowodnieniu, że małżeństwa nigdy nie było z uwagi na okoliczności, jakie zaistniały w dniu ślubu.
Do przyczyn stwierdzenia nieważności małżeństwa należy:
– przeszkody zrywające, od której nie uzyskano dyspensy,
– wady zgody małżeńskiej,
– brak formy kanonicznej.